4′ ανάγνωση
Υπερεργασία, υπερωρίες και 13ωρο: τι ισχύει μετά τον ν. 5239/2025
Πότε μια ώρα είναι υπερεργασία και πότε υπερωρία, με ποια προσαύξηση, τα ημερήσια και ετήσια όρια, και το 13ωρο στον ίδιο εργοδότη, όπως ισχύουν σήμερα.
Μέρος του οδηγού: Πρόγραμμα βαρδιών για επιχειρήσεις με πολλά καταστήματα: ο οδηγός
Σε σύμβαση 40 ωρών, οι ώρες από την 41η ως την 45η της εβδομάδας είναι υπερεργασία και πληρώνονται με +20%. Ό,τι περνά τις 45 είναι υπερωρία, με +40%, έως 4 ώρες τη μέρα και 150 ώρες τον χρόνο. Στο 6ήμερο το όριο ανάμεσα στις δύο είναι οι 48 ώρες. Με αυτά τα όρια, από τον ν. 5239/2025 η μέρα στον ίδιο εργοδότη μπορεί να φτάσει τις 13 ώρες.
Με μια ματιά
- Υπερεργασία: 41η–45η ώρα της εβδομάδας (41η–48η στο 6ήμερο), με +20%.
- Υπερωρία: πάνω από τις 45 ώρες (48 στο 6ήμερο), με +40%, έως 4 ώρες τη μέρα και 150 τον χρόνο.
- Παράνομη υπερωρία: χωρίς τη νόμιμη διαδικασία, με +120%.
- 13ωρο: 8 ώρες κανονικό ωράριο, 1 ώρα υπερεργασίας και έως 4 υπερωρίας, στον ίδιο εργοδότη.
- Ο εργαζόμενος μπορεί να αρνηθεί την υπερωρία, και η άρνηση δεν είναι λόγος απόλυσης.
Υπερεργασία
Σε επιχείρηση με συμβατικό ωράριο έως 40 ώρες την εβδομάδα, ο εργοδότης μπορεί να ζητήσει έως 5 ώρες υπερεργασίας την εβδομάδα, από την 41η ως την 45η. Στο 6ήμερο, έως 8, από την 41η ως την 48η. Κάθε ώρα υπερεργασίας πληρώνεται με το ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 20%, και δεν μετρά στα όρια της υπερωρίας.
Υπερωρία
Ό,τι περνά τις 45 ώρες την εβδομάδα (48 στο 6ήμερο) είναι υπερωρία. Πληρώνεται με το ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 40%, για έως 4 ώρες τη μέρα και έως 150 ώρες τον χρόνο. Ο ν. 5239/2025 ανέβασε το ημερήσιο όριο από 3 σε 4 ώρες· το ετήσιο έμεινε στις 150.
Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αρνηθεί την υπερωρία, και η άρνηση δεν είναι λόγος για καταγγελία της σύμβασής του. Η υπερωρία καταχωρίζεται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ πριν γίνει, ή εκ των υστέρων αν η επιχείρηση με ψηφιακή κάρτα έχει επιλέξει το απολογιστικό σύστημα (πώς).
Παράνομη υπερωρία
Υπερωρία που έγινε χωρίς τη νόμιμη διαδικασία είναι παράνομη και πληρώνεται με το ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 120%. Κατ’ εξαίρεση, για επείγουσες εργασίες που δεν μπορούν να αναβληθούν, το Υπουργείο Εργασίας μπορεί να εγκρίνει υπερωρία πάνω από τα ετήσια όρια, με προσαύξηση 60%.
Το 13ωρο
Πριν από τον ν. 5239/2025, 13 ώρες δουλειάς τη μέρα ήταν δυνατές μόνο σε δύο ή περισσότερους εργοδότες. Σήμερα είναι δυνατές και στον ίδιο: 8 ώρες κανονικό ωράριο, 1 ώρα υπερεργασίας και έως 4 ώρες υπερωρίας. Η 13η ώρα πληρώνεται ως υπερωρία, με +40%.
Το 13ωρο δεν μπορεί να γίνει κανόνας, γιατί ισχύουν όλα τα υπόλοιπα όρια:
- 11 ώρες ανάπαυσης μέσα στο 24ωρο (η 11ωρη ανάπαυση στο πρόγραμμα)·
- 150 ώρες υπερωρίας τον χρόνο, που με 4 ώρες τη μέρα εξαντλούνται σε περίπου 37 μέρες·
- κατά μέσο όρο έως 48 ώρες την εβδομάδα, μαζί με την υπερεργασία και τις υπερωρίες, σε περίοδο αναφοράς 4 μηνών.
Ένα 13ωρο αλλάζει και την επόμενη μέρα. Αν η βάρδια τελειώσει στις 19:30, η επόμενη του ίδιου ανθρώπου δεν ξεκινά πριν από τις 06:30. Ένα 13ωρο την Τρίτη μπορεί να μετακινήσει την πρωινή βάρδια της Τετάρτης.
Άλλες προσαυξήσεις που αγγίζουν το πρόγραμμα
- Κυριακή και αργία: +75% στο νόμιμο ημερομίσθιο ή ωρομίσθιο.
- Νυχτερινή εργασία, 22:00–06:00: +25%. Σε επιχειρήσεις που ανοίγουν νωρίς, όπως τα αρτοποιεία, οι ώρες πριν από τις 06:00 είναι νυχτερινές.
- 6η μέρα στο 5ήμερο, όπου επιτρέπεται: +40% στο ημερομίσθιο (πότε επιτρέπεται).
Η συλλογική σύμβαση του κλάδου μπορεί να προβλέπει ευνοϊκότερα ποσοστά.
Στο πρόγραμμα βαρδιών
- Σχεδιάστε μέσα στη σύμβαση. Η υπερωρία είναι εξαίρεση που δηλώνεται, όχι τρόπος να κλείνουν τα κενά κάθε εβδομάδα.
- Μετρήστε ανά εργαζόμενο, όχι ανά κατάστημα. Στον ίδιο εργοδότη, οι ώρες σε δεύτερο κατάστημα μετρούν μαζί με του πρώτου.
- Κρατήστε λογαριασμό για τις 150 ώρες. Ένα δύσκολο καλοκαίρι μπορεί να τις εξαντλήσει πριν τελειώσει η χρονιά.
Στο Postorunner η εβδομάδα μένει μέσα στις ώρες και τις βάρδιες της σύμβασης κάθε εργαζομένου, με μία βάρδια τη μέρα σε όλα τα καταστήματα μαζί. Όταν ψάχνετε κάποιον από άλλο κατάστημα, η λίστα δείχνει μόνο όσους χωράνε ακόμη στη σύμβασή τους. Τις προσαυξήσεις τις υπολογίζει η μισθοδοσία· το Postorunner της δίνει τις ώρες, στην ΩΡΟΜΕΤΡΗΣΗ.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι υποχρεωτικό να δεχτεί ο εργαζόμενος υπερωρία;
Όχι. Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αρνηθεί την υπερωρία, και η άρνηση δεν είναι λόγος για καταγγελία της σύμβασής του.
Πόσο πληρώνεται η υπερωρία;
Με το ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 40%, για έως 4 ώρες τη μέρα και 150 τον χρόνο. Η παράνομη υπερωρία, χωρίς τη νόμιμη διαδικασία, πληρώνεται με +120%.
Μπορεί κάποιος να δουλεύει 13 ώρες κάθε μέρα;
Όχι. Με 4 ώρες υπερωρίας τη μέρα, το ετήσιο όριο των 150 ωρών εξαντλείται σε περίπου 37 μέρες, και ο μέσος όρος των 48 ωρών την εβδομάδα και η 11ωρη ανάπαυση ισχύουν πάντα.
Πηγές
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), άρθρο 194: Αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας
- Ν. 5239/2025, άρθρο 7: υπερωρία έως 4 ώρες τη μέρα
- Υπουργείο Εργασίας: ο νόμος 5239/2025 «Δίκαιη Εργασία για Όλους»
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 171: Ημερήσια ανάπαυση
Το άρθρο περιγράφει τους γενικούς κανόνες όπως ισχύουν στις 2 Νοεμβρίου 2026· δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Οι συλλογικές συμβάσεις και ειδικές διατάξεις προβλέπουν εξαιρέσεις, οπότε για τη δική σας περίπτωση μιλήστε με το λογιστήριο ή τον νομικό σας σύμβουλο.